www.lasowice.eu



Ewangelicy w Zawadzkiem
Czasy rządów Hitlera i II wojna światowa

Wbrew oczekiwaniom nie ogłoszono natychmiast wakansu na wolne stanowisko proboszcza, lecz pozostawiono je do zarządzania przez wikariuszy. Ten stan rzeczy przeciągał się przez 8 lat. W międzyczasie rozpoczął się okres rządów Hitlera, kiedy to podwójnie potrzebne było stałe kierowanie parafią i kiedy to obsadzenie wolnego stanowiska było jeszcze trudniejsze. Jednak ten długi okres czasu nie oznaczał dla parafii uwstecznienia. Nie dopuściło do tego własne bardzo prężne życie parafialne wspólnoty.

Pierwszym wikariuszem był należący do bratniej parafii pastor Hahn, którego w 1932 r. zastąpił pastor Rosenblatt. To właśnie on przeżył wkroczenie Niemieckich Chrześcijan (Deutsche Christen), do których przyłączyła się też część parafian. Powstałe w ten sposób wewnętrzne rozdarcie parafii uwidoczniło się w wyborach kościelnych latem 1933 roku i dotknęło całe życie parafialne. Im bardziej stanowczo pastor Rosenblatt szedł swoją drogą, tym spotykał się z większym sprzeciwem. Czasowo wstrzymano mu wypłatę pensji. Gdy podobnie do innych braci Kościoła chciał odczytać na nabożeństwie tekst Deklaracji z Barmen (Barmer Erklärung), został wraz z innymi (w tym m.in. z pastorem Carlem Weigeltem - proboszczem parafii w Lasowicach Wielkich) aresztowany w marcu 1935 r. w Opolu.

Od 1936 r. w Zawadzkiem administrował pastor Wolfram Hanow. Udało mu się dla dobra parafii zaprowadzić w niej bardziej uregulowane stosunki. Został jednak oddelegowany do seminarium duchownego w Wittenberdze, chociaż parafianie chętnie zatrzymaliby go u siebie. Ostatnim wikariuszem był pastor Hischer. W 1939 r. parafia znów doczekała, czwartego już w swej historii stałego proboszcza - pastora Ericha Michalowskiego.

Należałoby tutaj nadmienić, iż po objęciu władzy przez Hitlera uznano za słuszne zastępowanie wszystkich polsko brzmiących nazw przez nazwy niemieckie. Zawadzkie (Zawadzki) stało się Andreashütte, a Kolonowskie (Colonnowska) i Fosowskie (Vossowska) odpowiednio Grafenweiler i Vosswalde.

Odkąd proboszczem został pastor Michalowski, nie zdarzyły się jednak już żadne akcje skierowane przeciwko Kościołowi. Przyczynił się do tego przede wszystkim wybuch wojny. Jednak parafia odczuła inne niekorzystne skutki wojny. Do wojska powołano kantora Nitsche. Również pastor Michalowski, jak większość pastorów ewangelickich, został wcielony do Wehrmachtu. Ewangelicy z Zawadzkich znów skazani zostali na zupełnie niewystarczające zastępstwa swoich dawnych macierzystych parafii w Ozimku i Strzelcach Opolskich. W czasie II wojny światowej kościół utracił obydwa swoje dzwony, które zostały przetopione na cele wojenne w hucie w Zawadzkiem. Ogromne znaczenie miał fakt, że dyrektor fabryki w Fosowskiem - Knodt - z wielkim zaangażowaniem dbał o potrzeby wspólnoty. Proboszcz Michalowski mógł więc trzy razy do roku uzyskać dłuższy urlop, by odwiedzić swoją parafię. Była to duża pomoc.

Po tym, jak pastor Michalowski zrozumiał sens rządów Hitlera i odmówił współpracy, został latem 1944 r. przeniesiony do kompanii karnej na Pomorze, a następnie wysłany do walki z partyzantami na Wschodzie. Tam zachorował na dyfteryt i zmarł w grudniu 1944 r. w lazarecie w Brünn (Brno, kraj południowomorawski, Czechy). 17 stycznia 1945 r. w jego parafii Zawadzkie odbyło się żałobne nabożeństwo, w czasie którego słychać już było odgłosy zbliżającej się sowieckiej artylerii. Następnego dnia żona pastora wraz z córeczką opuściła plebanię. Dołączyła do innych uciekających na Zachód. Wiosną 1945 roku obie zginęły podczas ataku lotniczego w Nordhausen (Turyngia). Tym samym zakończyła się historia ewangelickiego probostwa w Zawadzkiem.

W nowej, nastałej w 1945 r. sytuacji geopolitycznej, życie parafialne w tej części Górnego Śląska organizował głównie pastor Karol Klus. Zawadzkie, jak i cały Górny Śląsk, opuściła większość ewangelików. Miasto objęła swym zasięgiem parafia Lasowice Wielkie. Kościół ewangelicki w Zawadzkiem nie został podczas działań wojennych i przejścia Sowietów zniszczony. W latach 1948-1955 prefekt i katecheta z gimnazjum - ks. Józef Dziurzycki - odprawiał w nim msze św. dla młodzieży szkolnej. Wraz ze swoją siostrą mieszkał na plebani. Później kościół w Zawadzkiem został odremontowany, pozostaje pod troskliwą opieką ewangelickiej rodziny Witoszków.

 6463 Czytań - Drukuj
Strona 7 z 8 << < 4 5 6 7 8 >
TVP3 Katowice
Chrześcijańska Telewizja Internetowa

Przedostatnia środa miesiąca godz. 17.35 | „Sola Scriptura…” - cykl programów pokazujący społeczność polskich ewangelików. Audycje poświęcone są istotnym wydarzeniom z życia Kościoła Ewangelicko–Augsburskiego. W kolejnych odcinkach cyklu przedstawione są działania kościoła oraz wyjątkowe historie ewangelików.

Kontakt
Parafia Ewangelicko-Augsburska Lasowice Wielkie
Proboszcz: Ryszard Pieron
ul. Odrodzenia 23,
46-280 Lasowice Wielkie
tel. 77 414 82 14
lasowice@luteranie.pl
pieron@escobb.com.pl
Plan Nabożeństw
SWIFT/BIC: BPKO PL PW
IBAN: PL 41 1020 3668 0000 5302 0116 9390
Zapowiedzi

Zapowiedzi


  • Konkurs filmowy – Dziedzictwo Reformacji – 500 lat Reformacji
    Konkurs fotograficzny 500 LAT REFORMACJI 2017

    Wczasy na ewangelickiej Ziemi w Jubileusz 500 Lat Reformacji

    Strony Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego
    Luteranie Diakonia CME Duszpasterze Dekada Lutra Marcin Luter Chrześcijańska Telewizja Internetowa Zwiastun WARTO
  • Diecezja katowicka
  • Blog Biskupa
  • Bratnia Pomoc im. Gustawa Adolfa
  • OrdynacjaKobiet.pl

  • Nasza strona na facebooku Kościół Ewangelicko - Augsburski Parafia Lasowice Wielkie
    Biblia w internecie
  • biblia-online.pl
  • biblia-internetowa.pl
  • biblia.info.pl

  • 2010-2017 ©

    Powered by v6.01.14 | Darthanian by | Site and contents copyright by